Niestety jego przyszłość jest zagrożona, dlatego został objęty ochroną zarówno krajową jak i międzynarodową.
W Polsce od 1995 roku ryś wpisany jest do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt.
Jak wygląda?
Ryś euroazjatycki Lynx lynx jest największym przedstawicielem rodziny kotowatych w Europie i trzecim co do wielkości, po niedźwiedziu i wilku, ssakiem drapieżnym na naszym kontynencie. Dorosłe rysie osiągają wielkość dużego psa (dorastają do wysokości 60-85 cm). Samce są zwykle większe i ważą 18-34 kg, natomiast samice 16-26 kg.
Jak żyje ryś?
Te duże koty są bardzo płochliwe, boją się otwartych przestrzeni i stąd w naturalnych warunkach dość trudno je spotkać. Rysie są zwykle bardziej aktywne w nocy, w dzień najczęściej śpią i odpoczywają. W ciągu doby przemierzają średnio ok. 10 km.
Rysie są terytorialne, tzn. żyją na określonym obszarze, zwykle przypisanym do jednego osobnika. Średnio takie terytorium ma wielkość od 150 do 350 km2. Rysie unikają "sąsiedzkich konfliktów" znakując swoje terytorium substancjami zapachowymi, charakterystycznymi dla każdego osobnika.
Rysie żywią się głównie sarnami, rzadziej jeleniami. Okazjonalnie polują na leśne gryzonie i ptaki. Unikają pogoni na dłuższe dystanse. Szybko się meczą, dlatego też musza podkradać się do zwierzęcia na bliską odległość i dopaść je w 2-3 skokach. Muszą się nieźle napracować by coś zjeść - zwykle sukcesem kończy się jeden na 4-5 ataków.
Rysie są samotnikami, łączą się w pary na okres godowy, który przypada mniej więcej na przełom lutego i marca. Ciąża trwa 2-2,5 miesiąca. Poród ma miejsce najczęściej w maju. Zwykle rodzą się 2-3 młode, jednak ze względu na brak pożywienia i choroby przeżywa mniej niż połowa kociaków. Przez pierwsze dwa miesiące młode przebywają w gnieździe, które znajduje się pod wykrotami, w rozpadlinach skalnych lub w przyziemnych dziuplach w starych drzewach. W miarę wzrostu młodych matka przeprowadza je do kolejnych, tymczasowych miejsc. Młode rysie przebywają z matką prawie rok, by następnie rozpocząć w pełni samodzielne życie samotnika.
1
Charakterystyczne trójkątne, stojące uszy o czarnych końcówkach, na których znajdują się pędzelki sztywnych włosów.
Ogon jest krótki (ma zaledwie 12-20cm) i stosunkowo gruby, z czarną końcówką.
Jak wszystkie kotowate ryś doskonale widzi w nocy.
Futro na grzbiecie rysia jest brązowo-szare, strona brzuszna jest jasnokremowa. Na grzbiecie, bokach tułowia i po zewnętrznej stronie kończyn znajdują się ciemniejsze cętki. Latem futro rysia jest nieco ciemnijesze, krótsze i rzadsze niż zimą.
Ryś ma silne i, jak na kota, stosunkowo grube, duże i okrągłe łapy, z (uwaga!) całkiem sporymi pazurami.
Gdzie żyje ryś?
Ryś kiedyś występował w całej Europie, teraz w zachodniej części kontynentu jest już prawie nieobecny. Po całkowitym wytępieniu został reintrodukowany do Francji, Szwajcarii, Niemiec, Włoch, Słowenii i Czech.
Polska jest w dość szczęśliwej sytuacji, ponieważ leży na krańcu ciągłego zasięgu naturalnej populacji rysia w Europie Wschodniej. Jest zatem swego rodzaju łącznikiem pomiędzy Europą Zachodnią (gdzie ryś prawie już nie występuje), a terenami gdzie te duże koty mają jeszcze stosunkowo dobre warunki do życia.
W Polsce żyje obecnie zaledwie 200 rysi. Większość z nich występuję w polskiej części Karpat (tzw. rysie karpackie), ok. 60 osobników jest rozproszonych w lasach na północnym-wschodzie kraju (tzw. rysie nizinne). Niestety w ciągu ostatnich 20 lat zasięg występowania rysia w Polsce dramatycznie się zmniejszył. Ryś zniknął z Puszczy Piskiej i Lasów Napiwodzko-Ramuckich.
Rysie mogą żyć tylko na terenie dużych lasów o zróżnicowanej roślinności, ze względu na konieczność migrowania i potrzeby pokarmowe. Szczególnie istotne dla tych dużych kotów jest występowanie zarośli i powalonych drzew, w których mogą łatwo się ukryć. Ma to duże znaczenie przy sposobie polowania rysi, wiążącym się z podkradaniem się na bliską odległość do atakowanego zwierzęcia, by dopaść je w kilku susach.
